Brak zgody spadkobiercy na dział spadku – co można zrobić?

Brak zgody ze strony jednego ze spadkobierców nie oznacza od razu, że dział spadku nie może zostać przeprowadzony. Jeżeli nie można dojść do porozumienia, każdy ze spadkobierców ma możliwość złożenia wniosku o sądowy dział spadku. 

Dział spadku – czy potrzebna jest zgoda każdego spadkobiercy?

Taka zgoda jest potrzebna wtedy, gdy spadkobiercy chcą podzielić majątek na podstawie umowy. Kodeks cywilny przewiduje również sądowy dział spadku, którego może żądać każdy ze spadkobierców. Oznacza to, że brak zgody jednego ze spadkobierców nie uniemożliwia sądowego działu spadku.Jeśli jednak strony dojdą do porozumienia, możliwe jest przeprowadzenie działu umownie. 

Jak wygląda sądowy dział spadku?

Początkowo sąd ustala, co wchodzi w skład spadku i jaka jest wartość danych składników. Potem rozstrzyga, w jaki sposób należy podzielić majątek. Zależnie od rodzaju majątku możliwe są różne opcje, tj.:

• fizyczny podział rzeczy (jeżeli jest możliwy);
• przyznanie rzeczy jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych;
• sprzedaż rzeczy i podział uzyskanych środków.

Mieszkanie należące do spadku – co może się z nim stać?

W przypadku braku jednomyślności (np. gdy jeden ze spadkobierców chce sprzedać mieszkanie, drugi je przejąć, a trzeci nie zgadza się na żadną z tych propozycji) nie może dojść do umownego podziału spadku i sprawa nie zostaje zamknięta. Jeden ze spadkobierców może złożyć wniosek do sądu.

Sytuacja	Możliwe rozwiązanie
Spadkobiercy są zgodni	Umowny dział spadku
Jedna osoba chce przejąć nieruchomość	Przyznanie jej nieruchomości ze spłatą pozostałych
Jeden ze spadkobierców odmawia zgody	Sądowy dział spadku
Nikt nie chce lub nie może przejąć rzeczy	Możliwa sprzedaż i podział środków

Co trzeba przygotować do wniosku o dział spadku?

We wniosku trzeba przede wszystkim wskazać majątek, który ma zostać podzielony. Poza tym należy wskazać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Gdy jeszcze nie przeprowadzono stwierdzenia nabycia spadku, sąd może rozstrzygnąć tę sprawę w toku postępowania działowego.

Sądowy dział spadku – ile to kosztuje?

Opłata od wniosku o dział spadku wynosi obecnie 500 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku, opłata wynosi 300 zł. Dodatkowe koszty mogą pojawiać się w sytuacji, gdy sprawa wymaga przykładowo opinii biegłego do ustalenia wartości nieruchomości. 

Co zrobić, gdy jeden ze spadkobierców blokuje podział spadku?

Na początku warto ustalić, co rzeczywiście powoduje konflikt. Niekiedy problemem nie jest sam podział, lecz:

• wysokość spłaty;
• wartość mieszkania;
• termin uregulowania zobowiązania. 

Brak porozumienia nie oznacza jednak, że spadkobiercy muszą pozostawać we współwłasności. Każdy z nich może wystąpić o sądowy dział spadku.